Yayınlar

İşe iade davası nedir?

İş sözleşmesi işveren tarafından geçerli bir nedene dayanılmaksızın feshedilen işçinin, aynı koşullarda işe iadesini talep ettiği davaya işe iade davası denilmektedir. İşçi, bu talebi ile kanunda belirtilen iş güvencesinden yararlanmaktadır.

İş güvencesi nedir?

İş güvencesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nda işverenin iş sözleşmesini sona erdirmesine sınırlandırmalar getiren düzenlemeyi ifade eder.

İş Kanunu, işveren ve işçi arasındaki ilişkileri düzenlerken, zayıf olan taraf olarak değerlendirdiği işçinin işverene karşı menfaat dengesini gözetmiş ve tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlemiştir.

Hakkın ileri sürülebilmesi açısından iş güvencesinin varlığı önemlidir. Kanun’un lafzına göre sadece bazı şartları taşıyan işçiler bakımından iş güvencesine dayanılarak hakkın ileri sürülmesi mümkün olmaktadır.

Buna karşı, iş akdinin feshi usulünde ise işverene yüklenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde feshin haksız kabul edilebileceği; kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacağına hak kazanılabileceği unutulmamalıdır.

Özetle, işçi ve işveren arasındaki menfaat dengesinin gözetilmesi amacıyla tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen düzenleme iş güvencesi olarak tanımlanmaktadır.

1. İş Kanunu’nun İşvereni Tabi Tuttuğu Yükümlülükler

• Feshi geçerli bir nedene dayandırma zorunluluğu
• Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması
• İşçinin savunmasını alma zorunluluğu

1. İş Güvencesinin İşçiye Sağladığı Haklar

• İşe iade davası
• İşe başlatmama tazminatı
• Boşta geçen süre ücreti

Anlaşıldığı üzere, işe iade davası, iş güvencesinden yararlanılarak açılabilen bir dava türüdür. İşe iade davası açabilmek için somut olayda aşağıdaki şartların eksiksiz olarak bulunmalıdır. Aksi halde, iş güvencesinden yararlanılamaz.

İşe iade davasının şartları nelerdir?

1. İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması
2. İşyerinde en az 30 veya daha fazla kişinin çalışması
3. İşçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması
4. İşçinin işveren vekili olmaması

Ne zaman dava açılmalıdır?

İş Kanunu’nun 20/1 maddesine göre, iş sözleşmesi feshedilen işçi, geçersiz olduğunu düşündüğü fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde dava açmak zorundadır.

Dava açma süresi hak düşürücü süredir. Hâkim tarafından re’ sen gözetilir. Bu sebeple, süresi içerisinde dava açılmadığı takdirde işçinin işe iade talebi reddedilecektir. Bir aylık hak düşürücü süre, işçiye yapılan ihbar veya fesih bildiriminin yapılmasından itibaren başlayacaktır.

İşe iade süreci

İşçi dava dilekçesinde feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep edebilir. Bu talep çerçevesinde boşta geçen süre için en fazla dört aylık tazminata karar verilmesini talep edebilecektir.

Buna ek olarak, işçinin aynı koşullarda ve süresi içerisinde işe iade edilmemesi halinde işçi, sekiz aya kadar iş güvencesi tazminatına karar verilmesini talep edebilecektir.

İşe iade davasının sonuçları

• Davanın Kabulü Halinde

İşçinin taleplerinin haklı bulunması halinde ilgili kararın işçiye tebliğ edilmesinden on iş günü içerisinde işçi işverene işe iadesi için başvurmalıdır.

10 günlük süre içerisinde işverene başvuran işçi bir ay içinde işe aynı koşullarda başlatılmalıdır. İşçinin aynı koşullarda ve süresi içerisinde işe başlatılmaması halinde işverenin sekiz aya kadar olan iş güvencesi tazminatını ödeme yükümlülüğü doğacaktır.

• Davanın Reddi Halinde

İşveren tarafından işçiye uygulanmış olan fesih bildiriminin haklı sebebe dayandığı ve iş akdinin feshinin hukuka uygun olduğu mahkemece tespit edilmiş olacaktır.